बन्दीपुर पर्यटनमा नयाँ उचाइतर्फ

गण्डकी । प्राचीन व्यापारिक नाकाका रूपमा परिचित बन्दीपुर अहिले पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा तीव्र विकास हुँदै गएको छ। विगतमा पश्चिम पहाडका तनहुँ, कास्की, लमजुङ, गोरखा र मनाङबाट सामान खरिद–बिक्री हुने प्रमुख केन्द्रका रूपमा रहेको बन्दीपुर हाल सांस्कृतिक र प्राकृतिक आकर्षणले भरिएको पर्यटकीय क्षेत्र बनेको हो।

२०२५ सालमा तनहुँको सदरमुकाम दमौली सारिएपछि बन्दीपुरले व्यापारिक पहिचान गुमाए पनि प्राकृतिक सौन्दर्य र ऐतिहासिक सम्पदाका कारण नयाँ परिचय पाएको हो। यहाँका पुराना शैलीका घर, सांस्कृतिक सम्पदा, टुँडिखेल, खड्गदेवी मन्दिर तथा वरपरका रमणीय दृश्यहरूले पर्यटकलाई आकर्षित गर्दै आएका छन्।

तत्कालीन राजा महेन्द्रले बन्दीपुरको भूदृश्यबाट प्रभावित भई यसलाई “पहाडकी रानी” उपमा दिएका थिए। साथै मर्स्याङ्दी नदी पार गरेर पुगिने उकालो बाटो र ‘बन्दीपुरे उकाली लामो…’ जस्ता गीतले पनि यस क्षेत्रको सांस्कृतिक महत्त्व झल्काउँछ।

पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि हाल यहाँ विभिन्न पहलहरू भइरहेका छन्। नेपाल पर्यटन बोर्ड गण्डकी प्रदेश, बन्दीपुर गाउँपालिका र गाउँ पर्यटन प्रवर्द्धन मञ्च (भिटोफ) गण्डकीको सहकार्यमा यही वैशाख १८ र १९ गते प्रदेशस्तरीय ‘गाउँ पर्यटन मेला २०८३’ आयोजना गरिने भएको छ।

नेपाल पर्यटन बोर्ड गण्डकी प्रदेश प्रमुख मणिराज लामिछानेका अनुसार मेलाको उद्देश्य गाउँका साना पर्यटन व्यवसायी र होमस्टेहरूलाई सहर तथा ठूला एजेन्सीसँग जोड्ने प्लेटफर्म तयार गर्नु हो। यसले ग्रामीण पर्यटनमा निजी तथा सरकारी लगानी विस्तार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

बन्दीपुर गाउँपालिकाका अध्यक्ष सुरेन्द्रबहादुर थापाले मेलामार्फत स्थानीय संस्कृति, होमस्टे, अर्गानिक खाना र पर्यटन गतिविधिको प्रवर्द्धन गरिने बताए। साथै विभिन्न जातजातिका सांस्कृतिक प्रस्तुति, पर्यटनसम्बन्धी छलफल र प्रचार सामग्री वितरणसमेत गरिनेछ।

बन्दीपुर र व्यास नगरपालिकालाई जोडेर ‘होमस्टे सर्किट’ विकासको काम पनि अघि बढाइएको छ, जसमा मोहोरिया, रामकोट, धरमपानी, कुलुङ, केशवटार, कोरिखा लगायतका क्षेत्र समेटिएका छन्। यहाँ सामुदायिक होमस्टे र ऐतिहासिक स्थलहरूलाई पर्यटकीय रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

हाल बन्दीपुर क्षेत्रमा करिब ६ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी लगानी भइसकेको छ। भ्रमण वर्ष २०२५ मा करिब ६ लाख २५ हजार पर्यटक भित्रिएको र आगामी वर्ष २०२६ मा ७ लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्य राखिएको छ।

बन्दीपुरमा हाल ७ वटा व्यावसायिक होमस्टे सञ्चालनमा छन्। मेलासँगै अर्गानिक खाना, परम्परागत संस्कृति र स्थानीय अन्नबालीको प्रवर्द्धन हुने अपेक्षा गरिएको छ।

गाउँ पर्यटन प्रवर्द्धन मञ्च (भिटोफ) गण्डकीका अध्यक्ष शोभा सापकोटाका अनुसार यस्ता कार्यक्रमले होमस्टेबीच सहकार्य, अनुभव आदानप्रदान र पर्यटन विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउनेछ।

समग्रमा बन्दीपुर अब केवल ऐतिहासिक स्थान मात्र नभई गण्डकी प्रदेशको प्रमुख ग्रामीण पर्यटन केन्द्रका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।